gototopgototop



سخاوت بزرگان دين

انفاق پيامبرگرامي اسلام(ص)
رسول گرامي اسلام‌(ص)بخشنده‌ترين مردم و گشاده‌دست‌ترين افراد بشر بود.در خانداني بزرگ شده كه به جود و سخاوت و سفره باز و سيادت شهره‌ي عرب بوده‌اند.اعراب پيامبر‌(ص)را اينگونه توصيف مي‌كردند:
كانَ رسُول الله اَجْوَدُ النّاس صدراً
رسول خدا بخشنده‌ترين مردم است.
داستان خريدن درخت آن مرد بخيل نيز نمونه‌اي از بخشش رسول گرامي اسلام است.

انفاق حضرت امام علي(ع)
روزي علي(ع)از بازار دو پيراهن خريد.يكي از آن را به سه درهم و ديگري را به دو درهم.پيراهن سه درهمي از پيراهن دو درهمي بهتر بود.آن را به قنبر داد و پيراهن دو درهمي را آن حضرت براي خودش برداشت. بحارالانوار،جلد4،صفحه‌ي324
ـ در مسجد پيامبر(ص)مستمندي عرض حاجت نمود.از حاضران جوابي نشنيد.علي(ع)در حال ركوع بود.در همان حال انگشتر گرانبهاي خود را به او بخشيد،خداوند متعال اين جود و كرم علي(ع)را ستود و آيه‌ي مباركه‌ي"انّما وليكم الله..."در حقّ او نازل شد. كشف النعمة،جلد1،صفحه‌ي166

برو اي گداي مسكين در خانه‌ي علي زن      كـه نگيـن پادشاهـي دهد از كـرم گدا را

ـ امام صادق(ع)فرمود: جدّم اميرالمؤمنين(ع)از درآمد كار و از حاصل دسترنجش هزار برده در راه خدا آزاد ساخت. ابن ابي الحديد،جلد2،صفحه‌ي202
ـ ابن عباس مي‌گويد:يكي از شب‌ها كه پيغمبر اسلام نماز مغرب و عشا را خواند مردي از ميان صف‌هاي نماز بلند شد و گفت: اي مهاجر و انصار،من مرد غريبي هستم و قدرت مالي ندارم،به من غذا دهيد!پيغمبراكرم(ص)فرمود:اي مرد فقير!نام غربت را مبر كه مرا غمگين نمودي.بعد از فرمود:غريبان چهار نوعند.
1ـ مسجدي كه در ميان گروهي باشد و در آن نماز نخوانند.
2ـ قرآني كه در خانه‌اي باشد و اهل آن خانه آن را تلاوت نكنند.
3ـ عالمي كه در ميان جمعيّتي باشد و آن جمعيّت به او رسيدگي نكنند و مسائل ديني خود را از او پرسش ننمايند.
4ـ اسير مسلماني كه در ميان كفّار گرفتار شده باشد.
بعد از آن فرمود:كسي كه حاجت اين تهي‌دست را برآورد جاي او در فردوس اعلي خواهد بود. امام علي بن ابيطالب(ع)برخاست و دست آن مرد فقير را گرفت به منزل فاطمه(س)آورد و فرمود: يا فاطمه!درباره‌ي اين مهمان فكري بكن!فاطمه(س)گفت:در خانه‌ي ما مختصر غذايي بيش نيست،از طرفي هم حسنيين گرسنه و شما هم روزه هستي و اين غذا هم به اندازه‌ي يك نفر است!علي(ع)فرمود:غذا را بياور،فاطمه(س)غذا را آورد،علي(ع)آن غذا را پيش مهمان نهاد و با خود گفت:اگر من از اين غذا بخورم مهمان سير نمي‌شود و اگراز اين غذا نخورم اين مهمان خجالت مي‌كشد.لذا دست مبارك خود را به جانب چراغ دراز كرد و اين طور وانمود كرد كه مي‌خواهد آن را اصلاح كند ولي چراغ را خاموش كرد تا بدين وسيله مهمان از غذا خوردن فارغ شود.
علي(ع)هم دهان مبارك خود را مي‌جنباند كه مهمان گمان كند علي هم غذا مي‌خورد.همين كه از غذا خوردن فارغ شد و چراغ را آوردند همه طعام به جاي خود بود.بدين جهت بود كه آيه‌ي 9سوره‌ي حشر در شأن اهل بيتنازل شده كه:
... وَ يُؤْثِرُونَ عَلي أنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَة... سوره‌ي حشر،آيه‌ي9

انفاق حضرت فاطمه زهرا(س)
روايت مي‌كنند كه حسنيين(س)مريض شدند،پيغمبر(ص)با چند نفر از برجستگان عرب به عيادت حسنيين آمدند و گفتند:يا علي!كاش براي شفاي مريضي اين دو فرزندت نذري مي‌كردي!علي و زهرا(س)و فضّه نذر كردند كه اگر خدا حسنيين را شفا دهد سه روز روزه بگيرند،حسنيين شفا يافتند.علي(ع)غذايي نداشت،سه من جو از يك نفر قرض كرد و آن را نزد فاطمه آورد،فاطمه يك من از جو را آرد كرد و نان پخت،موقعي كه اميرالمؤمنين(ع)نماز مغرب را خواند،زهرا آن نان را براي ايشان آورد.در اين موقع بود كه شخص مسكيني آمد و در حقّ آنان دعا كرد،ايشان غذاي خود را به آن مسكين دادند و او را به خود مقدم داشتند و خودشان غير از آب چيزي نخوردند.وقتي كه روز دوّم شد،فاطمه‌(س)يك من ديگر از آن جو را آرد كرد،نان پخت و نزد اميرالمؤمنين(ع)نهاد،در همين موقع بود كه طفل يتيمي در خانه‌ي ايشان آمد و در حقّ آنان دعا كرد،طلب غذا نمود،ايشان نيز غذاي خود را به او دادند و او را بر خود مقدم داشتند و غير از آب چيزي نخوردند.
همين كه سوّمين روز فرا رسيد،فاطمه(س)مابقي آن جو را آرد كرد نان پخت و به حضور علي(ع)آورد،در اين بين ديدند كه شخص اسيري طلب غذا مي‌نمايد.آنان نيز غذاي خود را به آن اسير دادند و او را به خويشتن مقدّم داشتند و چيزي غير از آب نخوردند.موقعي كه روز چهارم فرا رسيد و ايشان نذر خود را ادا كرده بودند. اميرالمؤمنين‌(ع)با امام حسن و امام حسين‌(س)در صورتي كه حسنيين ضعف داشتند به حضور پيغمبر اسلام‌(ص)آمدند،رسول خدا از مشاهده‌ي اين منظره گريه كرد،در اين موقع بود كه جبرئيل سوره‌ي مباركه‌ي "هل اتي"را در شأن اهل بيت نازل كرد.

انفاق امام حسن مجتبي(ع)
امام حسن مجتبي(ع)سه بار اموال خود را بين مردم تقسيم كرد و دو بار آنچه داشت خرج اصحاب و قريش و بني‌هاشم فرمود.
ـ ابن شهر آشوب در كتاب مناقب مي‌نويسد:مردي به حضور امام حسن(ع)آمد و اظهار فقر كرد،امام دستور فرمود تا مبلغ پنجاه هزار درهم و پانصد دينار به او دادند،آن شخص سائل حمّالي را خواست كه پول‌ها را براي او حمل كند.امام پوستين خود را نيز به آن شخص سائل داد و فرمود:اين پوستين را عوض كرايه حمّال بده!
ـ اعرابي ديگري نيز پيش امام آمد،قبل از اينكه او اظهار فقر كند حضرت فرمود:آنچه كه در خزانه است به او بدهند،مبلغ بيست هزار درهم نيز به او عطا شد.اعراي گفت:اي مولاي من! چرا نگذاشتي كه من مدح و ثناي تو را بگويم و اظهار فقر كنم؟امام مجتبي(ع)اشعاري خواندند كه مضمون بعضي از آن‌ها چنين است:
ما خانواده،بدون اينكه كسي به ما چشم اميد و انتظاري داشته باشد قبل از اينكه آبروي سائل ريخته شود بذل و بخشش مي‌كنيم،اگر دريا از كثرت بذل و بخشش ما باخبر ي شد در خجلت خود غرق مي‌گرديد.

انفاق امام حسين(ع)
در كتاب كشف الغمه از انس بن مالك روايت مي‌كند كه گفت:يك روز نزد امام حسين(ع)بودم،ناگاه ديدم كنيزكي آمد و يك شاخه ريحان براي آن حضرت هديه آورد.امام حسين(ع)به آن كنيز فرمود:من تو را براي رضاي خدا آزاد كردم.من به آن بزرگوار گفتم:اين كنيز يك شاخه‌ي ريحان كه هيچ ارزشي ندارد برايتان هديه آورد و شما او را آزاد نمودي؟فرمود:خداي حكيم ما را بدين خصلت مؤدب كرده و در قرآن مي‌فرمايد:موقعي كه مورد تحيّت قرار گرفتيد به نحو نيكوتري از آن تلافي نماييد.تلافي نيكوتري كه صلاح بود من انجام دهم آزاد كردن او بود.لذا من او را آزاد نمودم.
ـ ابن شهر آشوب در كتاب مناقب مي‌نويسد:امام حسين(ع)نزد اسامهْْ بن زيد رفت،اسامه كه مريض بود گفت:آه از غم و اندوه من! امام حسين(ع)فرمود:غم و اندوه تو چيست؟گفت: قرض من است كه به 000/60درهم رسيده.امام فرمودند: قرض تو را من ادا مي‌كنم.اسامه گفت:مي‌ترسم قبل از اداي قرض بميرم.امام حسين(ع)فرمود:قبل از اينكه تو بميري من قرض تو را ادا مي‌كنم و ادا كرد.

انفاق امام سجّاد(ع)
محدث قمي مي‌نويسد:حضرت زين العابدين(ع)كفيل صد خانوار از فقراي مدينه بود.خيلي مايل بود كه يتيمان،مردم نابينا،اشخاص عاجز و زمين‌گير و مسكينان كه راه چاره‌اي نداشتند بر سر سفره‌ي غذاي آن بزرگوار حاضر شوند.موقعي كه حاضر مي‌شدند امام زين العابدين(ع)به دست مبارك خود به ايشان غذا مي‌داد،هر كدام از آنان كه عيالوار بودند براي اهل و عيالشان هم غذا مي‌فرستاد هيچ غذايي ميل نمي‌كرد مگر اينكه نظير آن را صدقه مي‌داد.همين كه تاريكي شب جهان را فرا مي‌گرفت و چشم خلايق به خواب مي‌رفت حضرت امام زين العابدين(ع)بلند مي‌شد و آنچه كه از قوت و غذاي اهل خانه‌اش زياد آمده بود در انباني جاي مي‌داد و به دوش مبارك خود مي‌گرفت،صورت مقدّس خود را مي‌پوشانيد،آن غذاها را مي‌آورد و بين فقراي مدينه تقسيم مي‌كرد.
انفاق امام محمّد باقر(ع)
ـ روايت شده حضرت امام باقر(ع)در هر جمعه يك اشرفي صدقه مي‌داد و مي‌فرمود:ثواب صدقه در روز جمعه مضاعف(يعني دو برابر)مي‌شود.
ـ نيز روايت شده مبلغ جايزه‌اي كه حضرت امام محمّد باقر(ع)مي‌داد از پانصد درهم بود تا شش هزار درهم.امام باقر(ع)هيچ وقت از لطف و احسان به آن افرادي كه به اميد و رجاء دست به دامن آن معدن جود و كرم مي‌شدند ملول نمي‌گرديد.

انفاق امام جعفر صادق(ع)
ابن شهرآشوب در كتاب مناقب روايت مي‌كند كه حضرت امام صادق‌(ع)يك هميان طلا به من داد و فرمود:اين پول را به فلان مرد هاشمي مي‌دهي،ولي نمي‌گويي كه چه كسي براي تو فرستاده!راوي مي‌گويد:وقتي آن زر را به آن مرد هاشمي دادم گفت:خدا جزاي خير دهد به آن كسي كه اين پول را براي من فرستاده،اوست كه هميشه از براي من پول مي‌فرستد و من به وسيله‌ي بخشش‌هاي او زندگي مي‌كنم،ولي امام جعفرصادق‌(ع)با اينكه ثروتمند است چيزي براي من نمي‌فرستد!
انفاق امام موسي كاظم(ع)
در سفينهْْ البحار آمده است كه مرد مؤمني خدمت حضرت امام كاظم(ع)رسيده تقاضا كرد تنگدستي را از او برطرف نمايد.آن جناب خنديد و فرمود:از تو سؤالي مي‌كنم اگر درست جواب دادي ده برابر خواسته‌ات مي‌دهم،اگر اشتباه نمودي آنچه درخواست كردي خواهم داد.آن مرد صد درهم خواسته بود كه سرمايه‌ي كسب قرار داده و به زندگي ادامه دهد،عرض كرد:سؤال كنيد.امام فرمود:اگر گفته شود هر چه بخواهي در دنيا به تو مي‌دهيم در اين صورت چه خواهي خواست؟گفت:اگر چنين شود مي‌خواهم كه تقيه در دين و توفيق اداي حقوق برادران ديني را به من بدهند.فرمود:چه شد كه نخواستي ولايت و دوستي ما خانواده را به تو بدهند؟عرض كرد:اين قسمت را دارا هستم،آنچه ندارم مي‌خواهم و بر آنچه دارم سپاسگزارم و چيزي كه روزي‌ام نشده درخواست مي‌نمايم.فرمود:احسنت،دستور مي‌دهم دوهزار درهم به تو بدهند.امر كرد كه از آن پول نوعي خشكبار خريداري كند تا فايده ببرد.
انفاق امام رضا(ع)
ابن شهر آشوب در مناقب مي‌نويسد: حضرت علي بن موسي الرّضا(ع)در خراسان در روز عرفه تمام مال خود را بخشش كرد.فضل بن سهل به آن حضرت گفت:اينگونه بخشش شما،غرامت و ضرر است.فرمود:غرامت نيست بلكه غنيمت است.هرگز چيزي را كه به وسيله‌ي آن طلب اجر و كرامت مي‌كني غرامت و ضرر مشمار!!
ـ مرحوم كليني در كتاب شريف كافي آورده است:صفوان بن يحيي گويد: غلامي از غلامان امام رضا(ع)بر آن حضرت وارد شد پس حضرت به وي فرمود:آيا امروز چيزي انفاق نمودي؟عرض كرد:نه به خدا قسم.حضرتش فرمود:از كجا خداوند به ما عوض بدهد اي غلام!انفاق كن اگرچه يك درهم باشد.

انفاق امام جواد(ع)
گويند:مردي آمد و گفت به قدر مروّت خود به من چيزي بده.فرمود:گنجايش آن مرا نيست.گفت:به قدر من بده.فرمود: بله و امر كرد به او دويست دينار بدهند.
انفاق امام هادي(ع)
ابن شهرآشوب در كتاب مناقب مي‌نگارد:عثمان بن سعيد و احمد بن اسحاق اشعري و علي بن جعفر همداني به حضور حضرت امام هادي(ع)مشرّف شدند.احمد بن اسحاق از قرض و ديني كه داشت به حضرت هادي(ع)شكايت كرد.آن بزرگوار به ابو عمرو كه وكيل و خزانه‌دار آن حضرت بود فرمود: مبلغ سي هزار دينار(يك دينار يك اشرفي بود)به احمد بن اسحاق بپرداز و مبلغ سي هزار دينار هم به علي بن جعفر بپرداز و مبلغ سي هزار دينار هم خودت بردار!آنگاه ابن شهرآشوب مي‌نويسد:اين معجزه‌اي است كه كسي غير از پادشاهان قدرت ندارد اين‌چنين بذل و بخششي بنمايد و ما نشنيده‌ايم كه كسي يك چنين بخششي كرده باشد.
انفاق امام حسن عسكري(ع)
ابن شهرآشوب در كتاب مناقب از ابوهاشم روايت مي‌كند كه گفت:من هيچگاه به حضور امام هادي و امام عسكري(س)مشرّف نمي‌شدم مگر اينكه از ايشان دليل و برهاني براي مقام امامت مشاهده مي‌كرديم.يك وقت نزد امام عسكري‌(ع)مشرّف شدم و در نظر گرفتم از آن حضرت مقداري نقره بگيرم كه انگشتري براي تيمّن و تبرّك بسازم.وقتي نشستم منظور خود را فراموش نمودم.موقعي كه تصميم گرفتم برخيزم ناگاه ديدم كه برگزيده‌ي خدا انگشتري نزد من گذاشت و فرمود:تو در نظر داشتي كه از من نقره براي ساختن انگشتر بگيري ولي من انگشتر ساخته شده به تو مي‌دهم كه نگين و مزد ساختن آن اضافه بر خواسته‌ي تو باشد.خدا اين انگشتر را براي تو مبارك نمايد.
انفاق امام زمان عجّل‌الله‌تعالي‌فرجه‌الشّريف
ابن ماجه كه يكي از علما و مورّخين برجسته اهل تسنّن است از پيامبراسلام(ص)روايت مي‌كند كه فرمود: مردي نزد حضرت مهدي(ع)مي‌آيد و مي‌گويد:اي مهدي!به من عطايي بفرما!آن حضرت به قدري به وي بذل و بخشش مي‌كند كه نتواند حمل و نقل نمايد.